Zij is van mij: indringende podcast over femicide in Nederland.
Een vrouw verbreekt haar relatie. Haar ex-partner weigert dat te accepteren. Wat begint met tientallen berichten, onverwachte bezoeken of dreigementen, kan uitgroeien tot stalking, mishandeling en uiteindelijk dodelijk geweld. In de podcast Zij is van mij onderzoekt rechtbankverslaggever Saskia Belleman waarom vrouwen in Nederland nog altijd door hun partner of ex-partner worden vermoord – en waarom signalen van dreigend gevaar zo vaak te laat worden herkend.
Het resultaat is geen traditionele true crime-podcast waarin één moordzaak wordt gereconstrueerd. Zij is van mij laat juist zien dat achter afzonderlijke zaken een terugkerend patroon schuilgaat.
Waar gaat de podcast Zij is van mij over?
In de achtdelige podcast spreekt Saskia Belleman met nabestaanden, vrouwen die ernstig partnergeweld overleefden, hulpverleners, politieagenten, advocaten, wetenschappers en andere deskundigen. Ook komt een man aan het woord die voormalige partners zwaar mishandelde. Door deze verschillende perspectieven probeert de serie te achterhalen waarom sommige mannen een vrouw blijven beschouwen als hun bezit, zelfs nadat zij de relatie heeft beëindigd.
De titel Zij is van mij verwijst naar die gevaarlijke bezitsgedachte. Het gaat niet uitsluitend om plotseling geweld of een ruzie die onverwacht escaleert. In veel besproken zaken is er al langere tijd sprake van controle, bedreiging, vernedering, mishandeling of stalking.
De podcast onderzoekt welke signalen aan ernstig geweld voorafgaan. Hoe herken je dwingende controle? Waarom is het moment waarop een vrouw haar relatie beëindigt vaak extra gevaarlijk? En wat kunnen politie, justitie en hulpverlening doen wanneer een slachtoffer aangeeft dat zij voor haar leven vreest?
Geen losse incidenten
Een van de sterkste punten van Zij is van mij is dat de podcast verder kijkt dan individuele strafzaken. Belleman zag tijdens haar werk als rechtbankverslaggever steeds opnieuw zaken waarin een vrouw werd gedood door haar partner of ex-partner. Veel slachtoffers hadden eerder om hulp gevraagd of melding gemaakt van mishandeling, stalking en bedreiging.
Door die zaken naast elkaar te leggen, ontstaat een verontrustend beeld. De podcast stelt de vraag of vrouwenmoord in Nederland te lang is behandeld als een verzameling losstaande familiedrama’s. Wanneer vergelijkbare signalen en omstandigheden telkens terugkomen, is er immers sprake van een maatschappelijk patroon.
Daarmee gaat de serie ook over de manier waarop Nederland naar femicide kijkt. Wordt geweld binnen relaties wel serieus genoeg genomen? Weten instanties voldoende van dwingende controle? En wordt informatie tussen politie, justitie, gemeenten en hulpverleners goed genoeg gedeeld?
Zonder de afzonderlijke verhalen of conclusies prijs te geven, laat de podcast zien hoe moeilijk het voor slachtoffers kan zijn om aan een gewelddadige relatie te ontsnappen. Angst, schaamte, financiële afhankelijkheid, kinderen en voortdurende dreiging kunnen ervoor zorgen dat weggaan veel ingewikkelder is dan buitenstaanders denken.
Respectvol, maar bijzonder confronterend
Zij is van mij is journalistiek en onderzoekend, maar verliest de mensen achter de dossiers niet uit het oog. De persoonlijke getuigenissen maken duidelijk hoe partnergeweld het dagelijks leven volledig kan beheersen. Een slachtoffer hoeft niet voortdurend lichamelijk te worden mishandeld om toch permanent in angst te leven.
Belleman kiest daarbij niet voor sensatie. Ze stelt kalme, directe vragen en geeft slachtoffers en nabestaanden de ruimte om hun verhaal te vertellen. Juist die beheerste vertelstijl maakt de serie confronterend. De luisteraar hoort niet alleen wat er is gebeurd, maar krijgt ook inzicht in de waarschuwingen die eraan voorafgingen.
De podcast won in 2024 de Dutch Podcast Award in de categorie Journalistiek. De jury prees de integere behandeling van het urgente en kwetsbare onderwerp.
Wie maakten Zij is van mij?
Het gezicht en de belangrijkste verteller van de podcast is Saskia Belleman, de voormalige erchtbank- en juridisch verslaggever van De Telegraaf. Ze is bekend van haar uitgebreide verslaggeving vanuit Nederlandse rechtszalen en haar duiding van grote strafzaken in kranten, op sociale media en in televisieprogramma’s.
Belleman maakte de serie met redacteuren en podcastmakers Kelly Valk en Marieke Mager. Mager verzorgde tevens de montage. Journalist en presentator Wilson Boldewijn is als co-host te horen. De productie en mixage werden verzorgd door Audiohuis.
Belleman werd mede vanwege de maatschappelijke impact van Zij is van mij uitgeroepen tot Villamedia’s Journalist van het Jaar 2024. De jury roemde haar nauwkeurige, betrokken en empathische manier van rechtbankverslaggeving.
Boek en andere media over Zij is van mij
Na de podcast verscheen ook het boek Zij is van mij – Hoe kan het dat vrouwenmoord zo wordt onderschat in Nederland? Daarin verdiept Saskia Belleman het onderzoek uit de podcast. Ze spreekt opnieuw met slachtoffers, nabestaanden, plegers, politie, het Openbaar Ministerie, advocaten en wetenschappers. Het boek is verkrijgbaar als paperback, e-book en luisterboek.
Is Zij is van mij het luisteren waard?
Zij is van mij is een urgente podcast die verder gaat dan de gruwelijke details van afzonderlijke moordzaken. De serie laat zien hoe controle, stalking en partnergeweld zich kunnen ontwikkelen en waarom waarschuwingen niet als losse incidenten mogen worden beschouwd.
Daarmee is het niet alleen een true crime-podcast, maar ook een journalistiek onderzoek naar falende bescherming, maatschappelijke beeldvorming en de vraag hoe vrouwenmoord kan worden voorkomen. Zware kost, maar juist daarom een serie die gehoord moet worden.
